contact Doe ook mee! onze bloggers over nijmegen direct

Turkay Saki breit door

“Ik leef een multicultureel leven en dat is een rijk leven”

Turkay Saki van woningtextielzaak en naaiatelier Cocoon & Cotton aan de Lange Hezelstraat 89 heeft een bewogen leven achter de rug. Ze groeide op in Nederland, maar moest met haar ouders mee terug naar Turkije. Turkay werd tegen haar wil uitgehuwelijkt aan een rijk, machtig man die haar mishandelde en was jaren op de vlucht voor hem met haar drie kinderen. Maar nu is ze een nieuw leven begonnen. ‘In mijn geest ben ik altijd vrij.’

Turkay Saki pakt haar breiwerk erbij. ‘Zonde om niets te doen’, zegt ze. ‘Ik kan breien zonder te kijken, ik brei als ik tv kijk, ik breide al toen ik vier jaar oud was.’ Ze is betrokken bij een bijzonder nieuw initiatief: vrouwen in Nepal, Roemenië en Peru produceren binnenkort in opdracht breiwerken voor de westerse markt. Turkay ontwerpt ze en maakt voorbeelden. Ze reist naar de landen toe om de productie op gang te helpen. ‘‘Van illegaal tot projectontwikkelaar’. Dat is een mooie kop boven het artikel’, lacht ze.

Mode met een missie
Een jaar of tien geleden kreeg ze zelf de kans om mee te doen met Mode met een Missie. Dat is een naaiatelier waar dakloze vrouwen een vak leren en zo nieuwe kansen op de arbeidsmarkt krijgen. ‘Het is een uitdaging om dat nieuwe wereldwijde project mee op te zetten. Ik kom zelf ook van heel diep. En ik vind het geweldig om te reizen, dat brengt mij ook weer op nieuwe ideeën.’

Lappen en gaten
In haar winkel Cocoon & Cotton is het de laatste tijd wat rustiger. Mensen verhuizen minder en hebben minder raambekleding nodig. De kledingreparatie gaat wel goed. Ze laat een broek zien vol lappen en gaten. ‘Kijk, hier willen ze dat wij nog wat van maken.’ Turkay maakt zich zorgen om de leegstand van winkels om haar heen. De Lange Hezelstraat is een leuke winkelstraat met aparte winkels en er moeten niet te veel gaten vallen.

Gezellig
‘Het is een gezellige straat. Als het mooi weer is, zitten mensen voor hun winkels en drinken samen koffie. We praten wat, we klagen een beetje, dat hoort erbij. Ik heb net als iedereen zo’n toeter achter de toonbank staan, mocht er iets raars gebeuren. Ik heb met de jongens van de tattooshop afgesproken dat zij dan moeten komen. Da’s handiger dan de meisjes-stagiairs van de slager tegenover….’ Turkay heeft haar zaak een jaar of vijf. Als ze het druk heeft, komen haar drie kinderen (de jongste is 18, de oudste 24) en eten ze rondom de toonbank.

Witte illegaal
Destijds kwam ze in Nijmegen terecht omdat ze op de vlucht was voor haar gewelddadige man. In Nijmegen kon ze in een Blijf-van-mijn-Lijfhuis terecht. ‘Niet iedere gemeente neemt illegalen op. Na acht maanden wilde de gemeente het niet langer bekostigen. Dat is de maximale termijn. Ik kwam met mijn kinderen op straat te staan. Ik was een witte illegaal: ik werd niet uitgezet maar had ook geen recht op financiële ondersteuning. Samen met mijn kinderen verbleef ik een tijdje hier, een tijdje daar.’

Terug naar Turkije
Ze moest toen ze nog minderjarig was tegen haar zin in terug naar Turkije. ‘Dus ik had recht op een nieuwe verblijfsvergunning in Nederland, maar het duurde jaren voordat ik die kreeg. Mijn kinderen hadden in Turkije een rijk leven: ze zaten op een particuliere school, we woonden in een prachtig huis. Maar ik heb ze nooit horen klagen toen we op de vlucht waren voor mijn ex-man en geen cent hadden.’

Ondernemingsplan
Toen ze eenmaal haar legale status had, kon Turkay Saki aan een nieuw leven bouwen. Ze wilde zo kort mogelijk in de bijstand zitten. Ze volgde cursussen, was één van de eerste deelnemers aan Mode met een Missie en ontdekte haar talent voor naaien en breien. Ze leerde razendsnel. Ze ging een ondernemingsplan voor een eigen naaiatelier schrijven en legde dat voor aan de gemeente.

Geen gouden schaar
‘Ik had precies alles uit gezocht: hoeveel inwoners heeft Nijmegen, hoeveel mensen verhuizen er elk jaar, hoeveel mogelijke klanten levert dat voor mij op?’ Ze huurde een ruimte in de Gerard Noodtstraat, maar verhuisde al snel naar het eind van de Lange Hezelstraat omdat daar meer loop van klanten is. Turkay noemde haar zaak Cocoon & Cotton omdat ze een hekel heeft aan namen als ‘De gouden schaar’ of ‘De zilveren naald’.

Trouwe klanten
‘Ondernemen is wat ik wil. Ik ben actief, ik bedenk allerlei plannen. Ik betaal belasting en dat vind ik niet erg want daar kan de bijstand van kansarme vrouwen van betaald worden. Ik ben sociaal. Het is hier niet zoals bij de Albert Heijn of V&D. Mensen kennen elkaar bij naam. Klanten komen hier soms voor de gezelligheid even langs of ze brengen mij sinasappels of chocola als ik me niet lekker voel.’

Mannenpakken
‘Ik heb heel trouwe en vriendelijke klanten.’ Turkay Saki begeleidt mbo-stagiairs en heeft een paar uur in de week iemand in dienst. ‘Hij doet de moeilijke dingen aan mannenpakken. Leerlingen begeleiden vind ik leuk. Ik leer ze handige dingen in de praktijk: op school moeten ze alles helemaal afspelden en dan stikken, ik leer ze truukjes om dat sneller te doen.’

Geen angst meer
Nu de kinderen van Turkay alledrie boven de zestien zijn, heeft ze geen angst meer voor haar ex-man in Turkije. Hij kan hen niet meer afnemen. Ze durft zelfs weer naar Turkije te reizen. ‘Nu ben ik de sterkste. Mijn oudste studeert internationaal recht, mijn jongste zit op de havo, het gaat goed. Ik ben blij met mijn leven. Nederland is een tolerant land. Dat vind ik nog steeds. Hoe je behandeld wordt heeft ook te maken met je eigen gedrag. Wie meedoet in de samenleving, heeft geen last van discriminatie. Misschien doen mensen wel eens iets dat je als discriminatie op kunt vatten, maar zo negatief wil ik niet denken. Ik leef een multicultureel leven en dat is een rijk leven.’

Vrijheid
Turkay Saki is gesetteld in Nijmegen. Het is een lange weg geweest, maar het is allemaal goed gekomen. ‘Ik ben ervan overtuigd dat toeval het leven bepaalt. Er is geen lot, er is geen noodlot. Mensen hebben altijd en overal de vrijheid van denken. Al ga je naar de galg, dan nog heb je de vrijheid om te kiezen. Wil je zwijgen, wil je tegenstribbelen of de bewakers irriteren? Niemand kan je tot iets dwingen. Ik heb veel meegemaakt, maar in mijn geest ben ik altijd vrij geweest.’

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Mariken, blad voor de bewoners van het centrum en de Benedenstad van Nijmegen.

Like this post? Post Comment, Download and Subscribe RSS