Dick Veerman laat een tegengeluid horen
Het is niet uitgelopen op confrontaties met de ME, maar op zaterdag 12 november vond in Lux het debat “De Voedselrevolutie” plaats. Een avond over duurzaam en regionaal voedsel. Goed gefaciliteerd over twee zalen hadden de organisatoren een breed programma opgezet, met een film, paneldiscussie en een aantal sprekers.
Vanwege mijn interesse in duurzaamheid en doordat ik onlangs met wat meer aandacht naar de etiketten kijk, besloot ik dat ik deze avond niet mocht missen.
De eerste indruk die ik kreeg betrof het publiek. Ik zag een aantal van de usual suspects rondlopen, de mensen die zich altijd bezig houden met duurzaamheid, zoals de leden van Transition Town Nijmegen, en iemand van MilieuDefensie. En natuurlijk ook de die hards die al sinds “Silent Spring” vegetariër zijn en alles op de fiets doen. Maar ook zag ik mensen die er op het eerste gezicht niet uitzagen als duurzaamheidsfreaks. Een goede ontwikkeling lijkt me zo..
Ik was dan ook teleurgesteld toen het programma begon met twee sprekers uit de regio die een verhaal over hun eigen bedrijf hielden. Interessant, daar niet van, maar het had toch teveel weg van een salespitch, waarin ze vertelden over hun geweldige producten en hoe je die kunt kopen. Jammer. Dit effect werd versterkt toen er vanuit de zaal vragen kwamen die heel specifiek gingen over het kopen van de producten. Bijzonder relevant als je al tot de duurzame eters behoort, maar voor de niet-ingewijden wat storend. Hierdoor kreeg het geheel toch weer een in-crowd gevoel.
Ook door de (korte) discussie over de prijs van regionale voeding was tenenkrommend. De producenten die de indruk niet wegnemen dat “regionaal voedsel” vooral een manier is om de verkoopprijs te verhogen (want de Appelboer die verkoopt via de Landwinkel levert dezelfde appels via de veiling gewoon aan mijn C1000 om de hoek). En de stelling: “Het moet duurder zijn, want er is beleving aan toegevoegd” vanuit de zaal, werd niet eens tegengesproken. Dat is precies datgene wat er fout zit. Precies dat is de reden dat duurzame voeding niet van de grond zal komen: door dat gezever over de beleving blijft het iets dat alleen is voorbehouden aan de mensen die de luxe hebben om extra te betalen voor iets vaags als “een beleving”. Maar als je geen € 50.000 per jaar verdient, dan moet je gewoon iets op je bord hebben liggen dat je kunt betalen en kun je het je niet veroorloven om elke appel als een “beleving” te ervaren.
Sterke terugkomst
Gelukkig kwam de organisatie goed terug met een spreker van Foodlog. Dick Veerman was duidelijk de dissident in het programma met zijn eigen “inconvenient truth” dat veel van ons eten al lang “regionaal” is en zijn betoog dat “alle varkens in de wei” een onmogelijke Utopie is. Kijk, dat soort stellingen (en argumentaties) nodigen uit tot debat. Maar dat debat viel voor mij al weer heel snel dood, toen de onvermijdelijke zin “je moet helemaal geen vlees willen eten” geuit werd. Weer dat in-crowd gevoel. Dat gehamer van vegetariërs dat iedereen vegetariër moet worden werkt bij mij (en bij anderen die ik erover spreek) alleen maar averechts. Dat voorschrijven van wat je zou moeten willen, zou moeten doen, en vooral zou moeten laten, dat doet de Goede Zaak van verduurzaming echt geen goed. Het enige dat je ermee bereikt is dat het iets blijft van een kleine groep fanaten, die welwillende buitenstaanders wegjagen.
Pluspunt voor de organisatie dus, dat ze een ander geluid uitnodigingen, maar een minpuntje voor (een deel van) het publiek, dat altijd maar weer dat stokpaardje berijdt.
Paneldiscussie
Inmiddels had ik drie praatjes gehoord, waarvan ik er één echt de moeite waard vond. Tijd om eens naar de paneldiscussie te gaan. Op een rijtje: een politicus, een inkoper en een wetenschapper. Het geheel onder de bezielende leiding van een stellingenponerende gespreksleider. Prima stellingen, waarover de panelleden het -goddank- niet eens waren. Maar echt fel werd de discussie niet. De panelleden hielden het bijzonder beleefd, gaven hun eigen mening en gingen niet echt met elkaar in debat. Ook vanuit de zaal participatie, die over het algemeen voor wat meer diepgang zorgde. Maar ook hier, helaas, weer zo een beroeps-duurzame. Een man van een of andere stichting die maar door bleef gaan en voor mijn gevoel minstens een kwartier bleef praten om een punt te maken dat ook in 10 woorden had gekund. Een punt dat trouwens ook totaal niet is blijven hangen. Ongelofelijk irritant, tot het niveau dat ik écht even de zaal uit moest. Op dit punt had een wat dominantere regie vanuit de gespreksleider wat mij betreft zeker gemogen.
Film “Smakelijk eten”
Na een kopje thee (hoe regionaal is de thee van Lux eigenlijk?) stond ik voor weer een moeilijke keuze: naar de film “Smakelijke eten”, of toch naar de presentaties?
Ik koos voor de presentaties, waardoor ik een bijzonder boeiend verhaal over Eetbaar Rotterdam misliep. Deze vereniging wil de voedselproductie weer zichtbaar maken in de stad. Mooi initiatief en toen ik ervan hoorde wilde ik gelijk Eetbaar Nijmegen gaan oprichten. Te laat, want Karla, mij welbekend van eerdergenoemde Transition Town Nijmegen, had twee dagen eerder hetzelfde idee. (Oproep: sluit je aan bij Eetbaar Nijmegen!)
Walther Grotenhuis, producent van "Smakelijk Eten" wordt geïnterviewd
Maar ik koos dus voor de film “Smakelijk Eten”, wat zeker geen slechte keus was. In deze film worden we aan de hand van een etentje meegenomen naar de landen waar de ingrediënten vandaan komen. Welke gevolgen heeft het met soja gevoerde speenvarken voor de oerwouden in Zuid-Amerika? Die heerlijke gekweekte garnalen, waar komen die vandaan? Wat is de invloed van de opkomst van de kwekerijen voor de natuurlijke en sociale samenhang in het land van herkomst? En die Sugar Snaps uit Kenia, is daar eigenlijk wel genoeg water voor?
Een onderhoudende film over de gevolgen van onze keuzes. Gevolgen die we eigenlijk allemaal wel kennen, maar waar we ons niet mee bezig houden. Het belangrijkste dat bij mij van de paneldiscussie is blijven hangen wordt door deze film slim geïllustreerd: “de voedselkeuzes die je maakt zijn eigenlijk een politieke keuze”. Komische noot hierbij is de Hoofdman van een indianenstam die de tradities in ere wil houden, maar bij nader inzien toch iets minder conservatief blijkt.
De film “Smakelijk Eten” is mild van toon. Precies datgene dat de duurzaamheidsfreaks verkeerd doen, doet producent Walter Grotenhuis in “Smakelijk eten” precies goed. Geen gepredik over hoe je je moet gedragen. Geen eenzijdig, sterk aangezet propagandaverhaal, maar een goed in elkaar gezette documentaire waarin de diverse kanten van het verhaal belicht worden. Juist door het afwezig zijn van dat pushende ben je als kijker vrij om je open te stellen voor nieuwe informatie. Juist daardoor wordt je niet in de loopgraven gejaagd, maar ben je in staat om je eigen denkbeelden te heroverwegen en sommigen daarvan eventueel bij te stellen. Door de kapstok (de koks in het restaurant die inkopen doen) worden de diverse verhalen van over de gehele wereld ook één geheel.
Knap werk dus van Grotenhuis, die deze avond ook aanwezig was en vragen uit het publiek beantwoordde.
Alles overwegende…
Alles overwegende moet ik tot de conclusie komen dat “De Voedselrevolutie” weliswaar zeer sterke elementen bevatte, maar net niet de kritische massa wist te bereiken om mij direct naar de Natuurwinkel te jagen. Het hele verhaal blijft, tot mijn grote spijt, toch teveel hangen in het bekende cirkeltje van krakers, milieufanaten en veelverdieners. Een van de geïnterviewden merkte op dat je als individu het systeem niet kunt veranderen, en dat bewustwording het doel was. Goed, ik ben nu bewust. Maar wat is bewustwording waard, als er zoveel drempels liggen voor het aanpassen van je gedrag?
Het is spijtig, dat ik een aantal -naar ik hoor- bijzonder goede verhalen heb moeten mislopen, waardoor ik in bovenstaand stuk wat cynisch lijk. Maar als representant van de “Gewone Burger” die (zeer) welwillend tegenover duurzaamheid staat, heeft het debat van gisteren me niet echt overtuigd om de barricades op te gaan.
Like this post? Post Comment, Download and Subscribe RSS
- GEPLAATST OP:
13 november 2011 - EN REEDS:
1.142 Keer gelezen
26 april 2012
25 april 2012
24 april 2012
22 april 2012
20 april 2012
{ 9 comments… lees ze hieronder of voeg er een toe }
Goed verhaal Jeroen! Simone Kiekebosch
Jammer dat men het probleem niet onmiddellijk globaal heeft bekeken. Alleen regionaal verduurzamen is een aardig ideaal, maar werkelijk zorgwekkend is natuurlijk de wereldwijde situatie met oplopende voedseltekorten. Het streven naar lokale voedselvoorziening is een aardig streven voor de koopkrachtige burger in Nederland, maar daar hebben de honderden miljoenen mensen die in sloppenwijken wonen helemaal niks aan. Die mensen zijn namelijk wel afhankelijk van de wereldwijde voedselindustrie met gesleep van hulpbronnen tot gevolg. Te veel mensen die te veel eten, in tijden waarin eten ook nog steeds meer gebruikt wordt als brandstof. Dat is een probleem dat echt de moeite waard is te ontleden, want dat is kennelijk erg lastig op te lossen.
Jammer dat men Nijmegenaar Jeroen Douglas van Solidaridad niet heeft uitgenodigd. Hij is dagelijks bezig met wereldwijde verduurzaming, en gelukkig met steeds meer succes: http://www.solidaridad.nl/duurzaam-produceren
Even kijken of ik het goed begrijp. Als ik boontjes van de lokale boer koop, gaat dat ten koste van de Keniaan die nu mijn haricots verts teelt?
Hallo Jeroen,
Ik kan me grotendeels vinden in je betoog en tegelijkertijd een kritische noot: het is nu eenmaal zo dat de huidige vleesconsumptie grote problemen met zich meebrengt. Het gesleep met soja over de wereld (voor veevoer), de ontbossing van regenwouden voor soja-plantages (zie ook de genoemde documentaire), ziektes onder dieren, embarmelijke omstandigheden voor de dieren, vreemde wereldhandel (waarom exporteren we kip-producten naar Afrika wat ten koste gaat van lokale handel daar?), etc etc. Dus het zou enorm schelen als we allemaal minder of geen vlees eten en als we vlees eten van de biologische veehouderij. Dat zou een enorme stap in de goede richting zijn. Op die manier kun je als burger en consument zeker een steentje bijdragen, dan hoef je niet eens letterlijk de barricades op.
Succes en hopelijk weerhouden de drempels je niet van een aantal stappen zetten. Groet! Ingrid Kerkvliet
Ingrid,
als we -zoals je lijkt te betogen- geen kip producten meer naar Afrika exporteren, dan zouden we toch net zoveel kip kunnen blijven eten met minder milieudruk hier? En dan hebben ze in Afrika ook kippenmest voor de akkers
Hoi Jeroen,
Vanavond in het http://www.sciencecafenijmegen.nl gehoord dat Nederland het hoogste antibiotica-gebruik ter wereld heeft in de vleesindustrie; het laagste voor toepassing bij mensen.
En dat eerste is weer nodig om zo intensief (pluim)vee te kunnen houden. Een zieke kip kan de hele stal met 20000 kipjes doden. Daar hebben biologische kippen geen last van.
Als consument krijgen we ondanks die antibiotica nog steeds veel bacterien binnen, en juist de tegen antibiotica resistente. Vooral op kip, maar ook op groente. Dat is een stijgende lijn sinds 1980.
Nog een reden om te stoppen met de intensieve veehouderij. (naast die van het absurde van exporteren van kip naar landen waar ze die kippen liever zelf zouden houden, maar dat niet kunnen omdat op hun kippen geen landbouwsubsidie zit) en om te minderen met het eten van vlees.
Zie: http://www.wetenschap24.nl/programmas/labyrint/labyrint-tv/2011/februari/01-02.html
“We gaan terug naar de tijd dat ieder mens alleen zijn eigen weerstand had om infecties te overwinnen”.
Griezelig verhaal, goed gebracht.
Die bacterien zitten trouwens overal, ook in de grond en op groente.
Door groente te wassen gaat een deel er wel vanaf.
En verder Jeroen, je schrijft:
Maar wat is bewustwording waard, als er zoveel drempels liggen voor het aanpassen van je gedrag?
Ik help je op weg:
Hieronder een overzicht van boeren die groentepakketten leveren:
http://nijmegen.transitiontowns.nl/archief/overzicht-lokale-leveranciers-groentepakketten-herfst-2010
De meeste zijn regionaal.
Mijn groentetas wordt voor mijn deur gezet, het leven is er makkelijker op geworden! Ik hoef niet meer te kiezen in die steeds voller wordende supermarkt. Geen etiketjes meer te lezen waar de producten vandaan komen, niet meer na te denken of ik het duur of juist goedkoop vind.
Door groente te eten die lokaal verbouwd is en bij voorkeur biologisch, geef je aan dat je dat belangrijk vindt en help je de boer te overleven. Dat is toch niet zo’n enorme gedragsverandering?
Doe mee, net als zovele anderen!
Of als je van winkelen houdt, ga naar Boer Koekoek op de Hertogstraat of de natuurwinkels.
Welke drempels liggen er nog meer? Of zou je inderdaad meer willen doen om anderen bewust te maken, maar hebben ze nagelaten te vertellen wat?
Transition Town Nijmegen gaat de film Smakelijk Eten vertonen. Dat waren we al van plan.
En we zijn begonnen met http://www.eetbaarnijmegen.nl.
Door deze revolutie avond weet ik nog beter waarom.
Welke drempels nog meer? Een belangrijke: prijs.
Om mezelf even te citeren: “(…) door dat gezever over de beleving blijft het iets dat alleen is voorbehouden aan de mensen die de luxe hebben om extra te betalen voor iets vaags als “een beleving”. Maar als je geen € 50.000 per jaar verdient, dan moet je gewoon iets op je bord hebben liggen dat je kunt betalen en kun je het je niet veroorloven om elke appel als een “beleving” te ervaren.”
Overigens, ik heb net mijn tuin omgespit. Vanaf volgend jaar komt mijn groente gewoon uit de eigen tuin.
Hoi Jeroen,
Voor “beleving” betaal je heus niet extra, integendeel, wanneer je op zoek gaat naar mensen die vanuit hun overtuiging biologisch en duurzaam producten maken dan gaan ze voor de kwaliteit en niet voor het geld. Echter omdat de “markt”verpest wordt door supermarkten die vér onder de kostprijs eten invoeren van over de hele wereld en onder andere de transportkostne niet doorberekenen is er geen realistische prijs. In Wageningen is er een biologische winkel die nu ALLE producten scant op de hele keten en wanneer aspecten niet deugen het product uit hun assortimetn gooien. Daarnaast streven ze naar zoveel als mogelijk lokale aanvoer van voeding om enerzijds de lokale producenten te ondersteunen anderzijds de prijs zo laag mogelijk te houden. Jouw scepticisme kennende denk je dan “waar blijft hun winst? nou ze willen graag een gewoon inkomen maar niet ten koste van de prijs voor hun klanten, dat is een andere misschien nieuwere benadering. En realiseer je wel dat je uit je eigen tuin wel veel kunt eten maar ook niet alles. Dus als aanvulling en buiten het seizoen dat de tuin kent heb je aanvullingen nodig en dan is een lokale boer wel zo handig en betrouwbaar. Weet je tenminste waar het vandaan komt.
Succes met je bewustwordingsproces!
{ 1 trackback }